Çatdırılma adından SMS və zəng: fırıldaqdırmı
Çatdırılma adından gələn SMS və zənglər son illərin ən yayılmış sxemlərindəndir, çünki insanların çoxu həqiqətən nəyisə gözləyir. Qayda sadədir: bağlamanı SMS-dəki linkdən deyil, xidmətin rəsmi tətbiqindən və ya saytından yoxlayın.
Sxem necə işləyir
- SMS və ya messencer mesajı gəlir: «Bağlamanız anbarda», «Ünvan dəqiqləşdirilməlidir», «Çatdırılma üçün kiçik ödəniş lazımdır».
- Mesajda link olur: rəsmi sayta oxşayan, amma bir hərfi və ya domen zonası fərqli olan ünvan.
- Səhifə kart məlumatlarını və ya SMS kodunu istəyir. Məbləğ qəsdən kiçik göstərilir ki, şübhə doğurmasın.
- Məlumat daxil edildikdən sonra kartdan böyük məbləğ çıxır və ya kart başqa cihazda ödəniş üçün qoşulur.
Bəzən sxem zənglə tamamlanır: «kuryer» zəng edib ünvanı təsdiqləməyi və «kiçik ödənişi» etməyi xahiş edir.
Nəyi heç vaxt etməmək lazımdır
- SMS-dəki linkdən ödəniş etməmək;
- kartın tam nömrəsini, CVV və SMS kodunu daxil etməmək;
- naməlum APK faylı quraşdırmamaq;
- «gömrük haqqı» və ya «saxlanma haqqı» adı altında kiçik məbləğləri ödəməmək.
Həqiqi bildiriş saxtadan nə ilə fərqlənir
| Əlamət | Həqiqi xidmət | Saxta mesaj |
|---|---|---|
| Ödəniş | Tətbiqdə və ya saytda | SMS-dəki linkdə |
| Link | Rəsmi domen | Bir hərfi fərqlənən və ya qısaldılmış ünvan |
| Məbləğ | Sifarişdə göstərilən | Kiçik «rüsum», «saxlanma haqqı» |
| Tələsdirmə | Yoxdur | «Bu gün ödəyin, yoxsa geri qaytarılacaq» |
| Məlumat | İzləmə nömrəsi | Kartın tam nömrəsi və CVV |
Bağlamanı necə yoxlamaq
| Addım | Nə etmək |
|---|---|
| 1 | Sifarişi verdiyiniz mağazanın tətbiqini açın və izləmə nömrəsinə baxın |
| 2 | Çatdırılma xidmətinin saytını brauzerdə özünüz yazın, linkdən keçməyin |
| 3 | Şübhə varsa, mağazanın dəstək xidmətinə rəsmi kanalla yazın |
| 4 | Heç nə sifariş etməmisinizsə, mesajı silin və nömrəni bloklayın |
Məlumat vermisinizsə
Kartı dərhal bloklayın, banka yazılı müraciət verin, parolları dəyişin və polisə ərizə yazın. Fişinq səhifəsi barədə elektron təhlükəsizlik xidmətinə də bildirə bilərsiniz: qaynar xətt 1654. Ətraflı ardıcıllıq: hara şikayət etmək, kart məlumatları üzrə: SMS-dəki kodu dedim, pul gedibsə: fırıldaqçıya pul köçürmüşəm.
Bundan sonra
Nömrəni bloklayın və spam süzgəcini qoşun: nömrəni necə bloklamaq. Digər yayılmış ssenarilər: yayılmış sxemlər. Zəngi ilk saniyələrdə tanımaq üçün: fırıldaqçının əlamətləri.
Sual-cavab
Çatdırılma xidməti SMS-də ödəniş linki göndərirmi?
Adətən yox. Rəsmi xidmətlər ödənişi öz tətbiqində və ya saytında qəbul edir. SMS-dəki naməlum link və kiçik «gömrük haqqı» tələbi fırıldaq əlamətidir.
Linkə keçmişəm, amma heç nə daxil etməmişəm. Təhlükəlidirmi?
Adətən yox: təhlükə məlumatı daxil etdikdə və ya fayl yüklədikdə yaranır. Yenə də səhifəni bağlayın və brauzerin yükləmələrini yoxlayın.
Kart məlumatlarını daxil etmişəmsə nə etməli?
Kartı dərhal bloklayın və banka yazılı müraciət verin. Sonra parolları dəyişin və polisə ərizə yazın.
Saxta səhifəni necə tanımaq olar?
Ünvana baxın: rəsmi domenə oxşayan, amma bir hərfi və ya zonası fərqli olan ad, qısaldılmış linklər və «ödənişi təsdiqləyin» tələbi tipik əlamətlərdir.