Qo'ng'iroq qiluvchining iltimosi bilan ilova o'rnatdim

Chop etilgan: 2026-09-30

Qo'ng'iroq qiluvchining iltimosi bilan o'rnatiladigan «yordam», «himoya» yoki «yangilanish» ilovasi deyarli har doim masofadan boshqarish dasturi bo'ladi. U ishlayotgan ekan, qo'ng'iroq qilgan odam ekraningizni ko'radi: bank ilovasini, SMS kodlarini, parol kiritishingizni. Shuning uchun tartib shunday: avval aloqani uzing, keyin o'chiring, keyin parollarni almashtiring.

Darhol nima qilish kerak

1. Telefonni internetdan uzing: Wi-Fi va mobil internetni o'chiring, aviarejimni yoqing.
2. Ilovani o'chiring. Sozlamalar - Ilovalar - ro'yxatdan oxirgi o'rnatilganini toping. Nomi «qo'llab-quvvatlash», «himoya», «masofaviy yordam» bo'lishi mumkin.
3. Bank kartasini bloklang, hisobda harakat ko'rsangiz yoki qo'ng'iroq paytida ma'lumot bergan bo'lsangiz.
4. Parollarni boshqa qurilmadan almashtiring: mobil bank, pochta, Apple ID yoki Google akkaunti, messenjerlar.
5. Qurilmadagi yangi «administrator» ruxsatlarini tekshiring: ba'zi dasturlar o'chirishni qiyinlashtirish uchun shunday ruxsat oladi.

Qanday belgilar qoladi

• telefon qiziydi va batareya tez tugaydi;
• ekranda siz qilmagan harakatlar ko'rinadi;
• notanish ilova bildirishnomalar panelida «ishlayapti» yozuvi bilan turadi;
• bank ilovasi yangi qurilmadan kirish haqida xabar beradi.

Shu belgilardan biri bo'lsa, telefonni zavod sozlamalariga qaytarish eng xavfsiz yo'l. Muhim ma'lumotlarni oldindan zaxira nusxaga oling, notanish fayllarni esa nusxaga qo'shmang.

Nega bu sxema ishlaydi

Qo'ng'iroq qiluvchi texnik atamadan foydalanadi: «mutaxassis masofadan qaraydi», «ilova hisobni himoya qiladi». Odam yordam qabul qilayotganini o'ylaydi, aslida esa telefoniga kirish beradi. Sxemaning to'liq tavsifi: bank xavfsizlik xizmatidan qo'ng'iroq.

Ilova qanday ruxsatlarni so'raydi

Masofadan boshqarish dasturlari odatda bir xil ruxsatlarni talab qiladi, va aynan ular xavf yaratadi:

• Ekranni yozib olish va ko'rsatish - qo'ng'iroq qilgan odam siz ko'rayotgan narsani ko'radi, jumladan SMS kodlarini.
• Maxsus imkoniyatlar (Accessibility) - dasturga tugmalarni siz o'rningizga bosish imkonini beradi.
• Boshqa ilovalar ustida ko'rsatish - soxta oynalar yaratish uchun ishlatiladi.
• Qurilma administratori - o'chirishni qiyinlashtiradi.

Telefon sozlamalarida bu ruxsatlar ro'yxatini ko'ring va notanish dasturdan ularni qaytarib oling. Keyin dasturni o'chiring.

Bundan keyin

Faktlarni yozing: ilova nomi, o'rnatish vaqti, qo'ng'iroq kelgan raqam. Keyin: bankka yozma murojaat, militsiyaga ariza. Tartib: qayerga murojaat qilish. Pul ketgan bo'lsa: firibgarga pul o'tkazib yubordim. SMS kodini ham aytgan bo'lsangiz: SMS'dagi kodni aytib yubordim.

Kelajak uchun oddiy qoida: birorta bank, operator yoki davlat idorasi sizdan telefonga ilova o'rnatishni so'ramaydi. Bunday iltimos eshitilgan zahoti suhbat tugaydi: firibgarlik belgilari.