Firibgar va spam qo'ng'iroqlar ustidan qayerga shikoyat qilish

Chop etilgan: 2026-09-09

Murojaat yo'nalishi zararga bog'liq. Agar pul o'tkazilgan yoki karta ma'lumotlari aytib yuborilgan bo'lsa - birinchi qo'ng'iroq bankka (kartani bloklash uchun), keyin politsiyaga, shoshilinch holatda 102 raqamiga. Agar zarar yo'q, faqat bezovta qiluvchi yoki reklama qo'ng'irog'i bo'lsa - mobil operatorga murojaat qilish va raqamni bloklash yetarli.

1. Bank

Pul yoki karta ma'lumotlari bilan bog'liq har qanday holatda birinchi qadam shu. Kartani bloklang, mobil ilova parolini almashtiring va operatsiyani bahsli deb belgilash uchun ariza qoldiring. Bank bilan faqat rasmiy raqam orqali bog'laning: u karta orqasida, mobil ilovada va bankning saytida ko'rsatilgan. Qo'ng'iroq qilgan odam bergan raqamga qayta qo'ng'iroq qilmang.

Arizada quyidagilarni ko'rsating: qo'ng'iroq sanasi va vaqti, raqam, suhbatdosh o'zini kim deb tanishtirgani, qanday ma'lumot so'ralgani va qanday operatsiya o'tgani.

2. Politsiya

Firibgarlik - jinoyat, shuning uchun pul yo'qotilgan holatda ariza yozish kerak. Shoshilinch holatda 102, qolganda yashash joyidagi ichki ishlar bo'limiga murojaat qilinadi. Ariza uchun tayyorlab qo'ying:

• qo'ng'iroq kelgan raqam va aniq vaqt;
• suhbatning mazmuni - nima va'da qilingan yoki nima bilan qo'rqitilgan;
• to'lov cheki, o'tkazma skrinshoti, SMS va yozishmalar;
• oluvchining karta yoki hisob raqami, agar u ko'rinib turgan bo'lsa.

3. Mobil operator

Spam, reklama va takroriy bezovta qiluvchi qo'ng'iroqlar bo'yicha o'z operatoringizga murojaat qiling: Beeline, Ucell, Mobiuz (UMS), Uzmobile, Humans yoki Perfectum. Aloqa markazining qisqa raqami va murojaat shakli operatorning rasmiy saytida hamda shaxsiy kabinetida ko'rsatilgan. Operator raqamni tarmoq darajasida cheklashi yoki shikoyatni ko'rib chiqish uchun qabul qilishi mumkin.

Operatordan tashqari, telefonning o'zida ham chora ko'rish mumkin - buning tartibi raqamni bloklash sahifasida.

4. Kiberxavfsizlik yo'nalishi

Internet va messenjerlar orqali qilingan firibgarlik, soxta saytlar va zararli havolalar bo'yicha O'zbekistonda kiberxavfsizlik masalalari bilan shug'ullanadigan davlat tuzilmasi mavjud - murojaat shakli va aloqa ma'lumotlari uning rasmiy saytida hamda rasmiy kanallarida e'lon qilinadi. Soxta sayt havolasini va skrinshotlarni saqlab qo'ying: murojaatda aynan shular kerak bo'ladi.

Murojaatdan oldin nima qilish kerak

1. Dalillarni saqlang. Qo'ng'iroqlar tarixidan skrinshot, SMS, chek va yozishmalar. Ularni o'chirmang.
2. Raqamni yozib qo'ying. Xotiraga tayanmang: bitta raqam adashsa, murojaat foydasiz bo'ladi.
3. Raqamni tekshiring. KimBu boti raqamni ochiq manbalar bo'yicha tekshiradi va u haqida nima ma'lumligini ko'rsatadi - bu shikoyatga qo'shimcha kontekst beradi.
4. Yaqinlaringizni ogohlantiring. Bir xil ssenariy odatda bir necha kun davomida ko'p odamga qo'llaniladi.

Nimani kutmaslik kerak

Shikoyat raqamni bir zumda o'chirib tashlamaydi va pulni avtomatik qaytarmaydi. Uning ma'nosi boshqada: bitta raqam bo'yicha ko'p murojaat to'planganda, uni cheklash va tekshirish uchun asos paydo bo'ladi. Shuning uchun pul yo'qotilmagan holatda ham xabar berish foydali.

Firibgar suhbatining belgilari alohida sahifada, tarqalgan ssenariylar esa sxemalar sahifasida ko'rsatilgan.