Bankın təhlükəsizlik xidmətindən zəng edirlər - fırıldaqdır?
Böyük ehtimalla bəli - bu, fırıldaqçıdır. Azərbaycanda banklar müştəriyə zəng edib SMS-dəki birdəfəlik kodu, kartın tam nömrəsini, CVV/CVC-ni, mobil bankçılığın parolunu və ya pulu «təhlükəsiz hesaba» köçürməyi tələb etmir. Belə sual səslənən kimi söhbəti kəsin və banka onun rəsmi nömrəsi - kartın arxasındakı və ya tətbiqdəki nömrə ilə özünüz zəng edin.
Fırıldaqçı nə deyir
Ssenari demək olar həmişə eynidir və qorxu ilə tələsdirmə üzərində qurulur:
- «Hesabınızdan şübhəli əməliyyat gedir, indi onu ləğv etməliyik»;
- «Sizin adınıza kredit rəsmiləşdirilir, dayandırmaq üçün təsdiq lazımdır»;
- «Kartınızın məlumatları ələ keçirilib, pulu təhlükəsiz hesaba köçürün»;
- «Danışığı heç kimə deməyin, istintaq gedir»;
- «Tətbiqi yükləyin, biz uzaqdan kömək edəcəyik».
Sonuncu xüsusilə təhlükəlidir: uzaqdan idarəetmə proqramı quraşdırılan kimi zəng edən sizin telefonunuzdakı bank tətbiqini görür və pulu özü köçürür.
Bank əməkdaşı nə soruşa bilməz
| Soruşula bilər | Heç vaxt soruşulmur |
|---|---|
| Adınız, əməliyyatı təsdiq edib-etmədiyiniz | SMS və ya push ilə gələn birdəfəlik kod |
| Sonuncu əməliyyatın təxmini məbləği | Kartın tam nömrəsi, son istifadə tarixi, CVV |
| Filiala gəlməyin mümkünlüyü | İnternet bankçılığın parolu, PIN |
| Sizə kartı bloklamağı təklif etmək | Pulu başqa hesaba «köçürmək» tələbi |
Real bank kartı özü bloklayır və sizdən heç nəyi köçürməyi xahiş etmir. Kapital Bank, ABB, Leobank və digər bankların dəstək nömrələri kartın arxasında və rəsmi saytlarında göstərilib - yalnız o nömrələrə etibar edin.
Zəng zamanı nə etməli
- Tələsməyin. Fırıldaqçının əsas silahı vaxt təzyiqidir. «Sonra özüm zəng edərəm» demək tamamilə normaldır.
- Zəngi kəsin. İzah verməyə, sübut etməyə, mübahisə etməyə ehtiyac yoxdur.
- Özünüz zəng edin. Yalnız kartın arxasındakı və ya bank tətbiqindəki nömrə ilə. Zəng edənin dediyi nömrəyə yox.
- Kartı tətbiqdən yoxlayın. Şübhəli əməliyyat varsa, kartı elə tətbiqdən bloklayın.
- Nömrəni bloklayın və lazım gələrsə şikayət edin.
Zəng edənin nömrəsi ilə nə etmək olar
Ekranda görünən nömrə bankın nömrəsinə oxşaya bilər: fırıldaqçılar çağırış identifikatorunu saxtalaşdırır. Buna görə də nömrəyə görə qərar vermək düzgün deyil. Buna baxmayaraq, nömrəni yadda saxlamaq faydalıdır - sonradan şikayətə əlavə etmək və yoxlamaq üçün lazım olacaq. KimBu botu nömrəni açıq mənbələr üzrə yoxlayır və onun barəsində nə məlum olduğunu göstərir; bu, çox vaxt nömrənin artıq kütləvi şəkildə şikayət olunduğunu üzə çıxarır.
Əgər pul artıq gedibsə
Ardıcıllığı pozmayın: əvvəlcə bank (kartı bloklamaq və əməliyyata etiraz etmək), sonra polis - 102, sonra isə lazım gələrsə maliyyə tənzimləyicisi. Sübutları silməyin: zəng jurnalını, SMS-ləri və yazışmanı saxlayın, köçürmənin vaxtını və məbləğini yazın. Bütün ünvanların siyahısı «Hara şikayət etmək» səhifəsindədir.
Yaxınlarınızı xəbərdar edin
Bu sxem ən çox yaşlı adamlara qarşı işləyir. Sadə bir cümlə kifayət edir: «Bank heç vaxt SMS-dəki kodu soruşmur və pulu köçürməyi tələb etmir; belə zəng gələndə telefonu bağla və mənə zəng et». Digər yayılmış ssenariləri sxemlər səhifəsində, ümumi əlamətləri isə «Fırıldaqçının əlamətləri» səhifəsində topladıq.
Sual-cavab
Bank əməkdaşı SMS-dəki kodu soruşa bilərmi?
Xeyr. Birdəfəlik kod yalnız sizin üçündür və onu heç kimə, o cümlədən bank əməkdaşına deməyə ehtiyac yoxdur. Kodu soruşan hər kəs fırıldaqçıdır.
Ekranda bankın rəsmi nömrəsi görünürsə nə deməkdir?
Nömrə saxtalaşdırıla bilər - bu, spufinq adlanır. Ekrandakı nömrə heç nəyi sübut etmir, ona görə də söhbəti kəsib kartın arxasındakı nömrə ilə özünüz zəng edin.
Artıq kodu demişəm, nə etməli?
Dərhal banka zəng edib kartı bloklayın və əməliyyatlara etiraz edin, sonra mobil bankçılığın parolunu dəyişin. Ardınca polisə 102 nömrəsi ilə müraciət edin.
Zəng edən şəxsi tanımaq üçün nömrəni yoxlaya bilərəmmi?
Bəli, nömrəni açıq mənbələr üzrə yoxlamaq olar - bu, çox vaxt zəngin kütləvi şikayət olunan nömrədən gəldiyini göstərir. Ancaq yoxlamanın nəticəsi «təmiz»dirsə də, kodu və kart məlumatlarını demək olmaz.